8/22/2017 7:29:28 PM Register
آيين‌نامة معاملات در شرکت بورس اوراق بهادار تهران

مادة 1. تعاريف‏

منظور از "سازمان،" در اين آيين‏نامه، سازمان بورس واوراق بهادارومنظور از "بورس"شرکت بورس اوراق بهادارتهران سهامی عام است.

"معاملات،" خرید یا فروش اوراق بهاداري است كه در بورس پذیرفته شده است.هرمعامله درصورتی قطعیت می یابد که به تایید "بورس" برسد.

"تابلوي بورس" تابلويي است که برای ارائة اطلاعات طبقه‌بندی شدة اوراق بهادار به‌کار می‌رود از قبیل تابلوي اصلي و فرعي، تابلو اوراق مشارکت دولتی و تابلوی اوراق مشارکت شرکت‌ها.

"عرضه،" عبارت است از اعلام آمادگی برای فروش اوراق بهادار از طرف كارگزار فروشنده.

"تقاضا،" عبارت است از اعلام آمادگى برای خرید اوراق بهادار از طرف كارگزار خريدار.

"مشتری،" شخصي است كه متقاضي خريد (يا فروش) اوراق بهادار است. "مشتري" می‌تواند نمایندة قانونی خریدار یا فروشنده باشد.

"سفارش،" درخواست خريد و يا فروش اوراق بهادار است كه توسط "مشتري" به كارگزار ارائه می‌شود.

"قيمت پیشنهادی،" نرخی است که برای هر واحد اوراق بهادار از طرف كارگزار وارد سامانة معاملات مي‌‌‏شود.

"قيمت باز،" نرخی است که اختیار تعیین آن از طرف "مشتری" به کارگزار واگذار می‌شود.

"قيمت محدود،" نرخی است که حداكثر يا حداقل آن از طرف "مشتری" به کارگزار اعلام می‌شود.

"قيمت معين،" نرخ ثابتی است که توسط "مشتری" برای انجام معامله به کارگزار اعلام می‌شود.

"واحد پاية معاملاتي متعارف،" حداقل ميزان اوراق بهادار در هر معامله است که توسط "بورس"تعيين مي‌شود.

"واحد پاية معاملاتي نامتعارف،" میزان اوراق بهاداری که از واحد پاية معاملاتي متعارف كمتر است.

"قيمت آغازين،" قيمتي است كه در شروع جلسة رسمي معاملاتي براي هر ورقة بهادار در تابلو بورس اعلام مي‌شود.

"قيمت پاياني،" قيمت هر ورقة بهادار در پايان هر جلسة رسمي معاملاتي بورس است كه محاسبه و توسط "بورس" اعلام می‌شود.

"حجم مبنا،" تعداد اوراق بهادار از یک نوع است كه هر روز بايد مورد دادوستد قرار گيرد تا كل درصد تغيير آن روز، در تعيين قيمت روز بعد ملاك باشد.

"سهم شناور آزاد" هر شركت، بخشي از سهام آن شركت است كه دارندگان آن آمادة عرضه و فروش آن سهام مي‌‌باشند، و قصد ندارند با حفظ آن‌ قسمت از سهام، در مدیریت شرکت مشارکت نمایند.

"دامنة ‌نوسان قيمت،" پايين‌ترين تا بالاترين قيمتي است كه در آن دامنه، طي يك يا چند جلسة رسمي‌ معاملاتي بورس، قيمت مي‌‌تواند نوسان داشته باشد.

"بستن نماد،" توقف معاملات هر یک از انواع اوراق بهادار طي دورة معين طبق دستورالعمل مربوطه مي‌باشد.

"محدوديت حجمي،" حداكثر تعداد اوراق بهاداري است كه در هر نماد معاملاتي طي هر سفارش در سامانة معاملات وارد مي‌شود. اين رقم مضرب صحيحي از "واحد پاية معاملاتي متعارف" است.

"سپرده‌گذاري،" عملياتي است كه طي آن اوراق بهاداري كه در سامانة معاملات به ثبت رسيده است، قابليت معامله پيدا مي‌كند.

"تسويه و پاياپاي،" مرحلة پاياني انجام معامله است كه طي آن مالكيت اوراق بهادار به خريدار و وجوه حاصل از معامله به فروشنده منتقل مي‌شود.

"نماد معاملاتي،" شناسه‌اي است كه براي هريك از اوراق بهادار به‌صورت منحصر به‌فرد در سامانة معاملات تعريف شده است. اين شناسه مي‌تواند به‌صورت حروف، عدد و يا تركيبي از هر دو باشد.

"كد معاملاتي،" شناسة "مشتري" جهت انجام معاملة اوراق بهادار در سامانة معاملات است. اين شناسه به‌صورت حروف، عدد، و يا تركيبي از هر دو مي‌باشد.

"كد معاملاتي گروهي،" شناسه‌اي است كه براي ورود سفارش‌هاي خريد و يا فروش گروهي براي هر شركت كارگزاري در سامانة معاملات تعريف شده است. اين شناسه به‌صورت حروف، عدد، و يا تركيبي از هر دو مي‌باشد.

"سامانة معاملاتي،" سيستم رايانه‌اي است كه دريافت سفارش‌هاي خريد و فروش، تطبيق سفارش‌ها و در نهايت انجام معاملات از طريق آن انجام مي‌شود.

"ايستگاه معاملاتي،" پايانة معاملاتي كارگزار است كه با سامانة معاملاتي بورس در ارتباط مي‌باشد. هر "ايستگاه معاملاتي" با كدي مشخص مي‌شود كه به آن "كد ايستگاه معاملاتي" گويند. ايستگاه‌هاي معاملاتي هر كارگزار با كدهاي جداگانه تعريف مي‌شود.

"معاملة بلوك،" معاملاتي است كه در آن قواعد مربوط به محدوديت حجمي و محدودیت قیمتی رعايت نمي‌شود.

"معاملة ترجيحي،" انتقال سهام شركت‌هاي دولتي به كاركنان واحدها به‌منظور اجراي برنامه‌هاي خصوصي‌سازي است كه به نرخ معيني انجام مي‌شود.

"معاملات اشخاص خارجي،" خريدوفروش اوراق بهادار اشخاص خارجي است كه حسب مورد، پس از اخذ مجوز از مراجع ذي‌ربط، اقدام به معاملة اوراق بهادار مي‌‌كنند.

"معاملات دوطرفه،" معاملاتي است كه كارگزار هم‌زمان نقش كارگزار خريدار و فروشنده را برعهده دارد.

"معاملات خوشه‌اي،" خريد يا فروش مجموعه‌اي از اوراق بهادار است كه به‌طور يك‌جا معامله مي‌‌شود.

"معاملات چرخشي،" معاملاتي است كه با تكميل چرخة آن ظرف يك جلسة معاملاتي، وضعيت مالكيت طرفين معامله تغييري نمي‌كند.

"معاملات مشروط،" معاملاتي است كه براي انجام و يا نحوة تسوية آن، شرايطي برابر مقررات "بورس"تعيين شده باشد.

"معاملات با اقربا،" خريدوفروش اوراق بهادار با همسر و اقرباي درجة يك (طبقة اول نسبي طبق تعريف قانون مدني) است.

"معاملات اعتباري،" معاملاتي است كه درصدي از ثمن معامله از طريق بانك و يا مؤسسة مالي يا اعتباري تأمين مالي شده باشد.

"معاملات تجديد ساختار،" انتقال اوراق بهادار از طرف شركت مادر به شركت‌هاي تابعه با هدف تجديد ساختار است.

"معاملات عمده،" معاملاتي است كه تعداد سهام مورد معامله از درصد معيني از كل سهام آن شركت، يا حجم معاملات آن طي دورة معين، و يا حجم معاملات كل بازار طي مدت معين، بيشتر باشد.

"خريد گروهي،" خريد اوراق بهادار توسط كارگزار با كد معين، و تخصيص آن به مشتريان است.

"فروش گروهي،" فروش اوراق بهادار تجميع‌شدة تعدادي از مشتريان با كد معين كارگزار مي‌باشد.

"انتقال قهري،" انتقال اوراق بهاداري است كه با فوت دارندة آن به وراث قانوني وي صورت مي‌گيرد.

"انتقال قانوني،" انتقال اوراق بهاداری است که به موجب قوانين خاص و يا با حكم دادگاه صالحه به شخص ديگری صورت می‌گیرد.

"شاخص،" نماگري است كه تغييرات قيمت يا بازدة يك يا مجموعه‌اي از اوراق بهادار را طي دورة زماني مشخص نشان مي‌دهد.

"پذيرش مضاعف،" پذيرش اوراق بهاداري است كه علاوه بر "بورس"در بورس دیگری نیز پذیرفته شده باشد.

"بازارگردان،" کارگزار/معامله گری است که با اخذمجوز لازم با تعهدبه افزایش نقدشوندگی وتنظیم عرضه وتقاضای اوراق بهادارمعین وتحدید دامنه نوسان قیمت آن،به دادوستدآن اوراق می پردازد.

"عرضة اولیه،" منظور نخستین عرضة اوراق بهادار شرکت، پس از پذیرش آن در بورس است.

"كارگزار معرف،" كارگزاري كه در پذيرش اوراق بهادار نقش مشاور و كارشناس را برای عرضة اولیه برعهده داشته باشد.

"كارگزار متعهد پذيره‌نويسي،" كارگزاري است كه در عرضة‌ اولية اوراق بهادار به بورس، هماهنگي براي تأمين مالي خريد بخشي از اوراق را كه به فروش نمي‌رسد، به‌عمل آورده باشد.

"حراج،" سازوکاری برای دادوستد اوراق بهادار برپایة انطباق سفارش‌های خریدوفروش مشتریان با درنظرگرفتن اولویت قیمت و زمان است.

"جلسة رسمي معاملاتي،" ساعاتي پيوسته از يك نشست كاري است كه معاملات اوراق بهادار در اين ساعات انجام مي‌پذيرد. "بورس" مي‌تواند در يك شبانه‌روز بيش از يك نشست رسمی معاملاتي داشته باشد.

تبصره :تعاریف و اصطلاحات دیگری که برحسب ضرورت های کار با سامانه کامپیوترو یا پیاده سازی نرم افزارهای جدیدمورد نیاز باشد،توسط هیئت مدیره"بورس" تعیین واعلام می شود.

مادة 2. ساعت و روزهاي انجام معاملة انواع اوراق بهادار در بورس، به استثناى روزهاى تعطيل رسمي توسط هيئت‌مديره"بورس" تعيين و اعلام مي‌شود.

تبصره: تغییرات ساعت و روزهای انجام معامله حداقل 15 روز قبل از انجام بایستی به اطلاع عموم برسد.

مادة 3. معاملات بورس، مگر در مواردي كه در اين آيين‌نامه آمده است، به طريقة حراج انجام مي‌‏شود. كارگزاران پيشنهادهاى خريدوفروش خود را با توجه به سفارش‌هاي خريداران و فروشندگان، تعداد اوراق بهادار و قيمت آن‌ها را در سامانة معاملاتی وارد خواهند نمود.

مادة 4. معاملات بورس با رعايت اولويت قيمت و زمان ورود سفارش به سامانة معاملاتي انجام مي‌‌شود. جزييات نحوة‌ انجام معاملات در "دستورالعمل نحوة انجام معاملات" خواهد آمد.

مادة 5. حدود و شیوة عملیات کارگزاران در خريدوفروش اوراق بهادار تابع "دستورالعمل نحوة انجام معاملات" خواهد بود.

مادة 6. هيئت‌مديرة "بورس" مي‌تواند در مواردى كه نوسان غیرعادی در قيمت پيشنهادى يا معاملاتي* اوراق بهادار در هر جلسه مشاهده کند، از انجام معامله جلوگری نماید. چگونگي انجام کار در دستورالعمل "توقف معاملات" خواهد آمد. هیئت مدیرة بورس می تواند اختیارات موضوع این ماده را به مدیرعامل تفویض نماید.

تبصره: در صورتى كه كارگزار خریدار یا فروشنده نسبت به تصميم جلوگيرى از انجام معامله براساس اين ماده معترض باشد، بايد اعتراض خود را با ذکر دلایل، براى رسيدگى و تعيين تكليف، به "سازمان" تسليم نمايد. رسيدگى به اين اعتراض ظرف 48ساعت، به عمل مي‌آيد.

مادة 7. شرایط و چگونگی عرضة اولية اوراق بهادار تابع دستورالعمل "عرضة اولية‌ اوراق بهادار" خواهد بود.

مادة 8. انواع معاملات اوراق بهادار، شرايط معامله، ميزان اطلاعاتي كه در زمان معامله مي‌‌بايد انتشار يابد، مراحل انجام سفارش خريدوفروش، و ساير شرايط انجام معامله در "دستورالعمل نحوة انجام معاملات" خواهد آمد. تسوية وجوه و پاياپاي اوراق بهادار و شرايط تسوية خارج از اتاق پاياپاي، بر طبق "دستورالعمل سپرده‌گذاري، تسويه، و پاياپاي" انجام خواهد شد.

مادة 9. معاملات بورس باید در شرایط رقابتی و همواره به صورت حراج انجام شود. در صورتی که انجام معامله‌ای به صورت حراج ممکن نباشد، این معاملات با مصوبة شورای بورس خارج از جلسة رسمی معاملات قابل انجام است.

مادة 10. در مواردى كه كارگزارى براي اوراق بهادار خاصي به‌عنوان "كارگزار معرف" يا "كارگزار متعهد پذيره‌نويسي،" عمل كند، برطبق دستورالعمل "عرضة‌ اولية اوراق بهادار" حق‌تقدمى براى وى در نظر گرفته مي‌‌شود.

مادة 11. وجوه مربوط به سهام معامله‌شده در بورس همراه با وكالت‏نامة فروش سهام و اصل سهام بايد حداكثر تا 72ساعت از تاريخ معامله بين كارگزاران خريدار و فروشنده ردوبدل گردد. كارگزار فروشنده، موظف است تشريفات مربوط به انتقال سهام معامله‌شده را ظرف 72 ساعت (سه جلسة معاملاتی) از تاريخ معامله انجام داده و سهام را تحويل خريدار نمايد. در صورتى‌كه علل يا توافقى ديگر در مورد تحويل بعد از مهلت‏هاى تعيين‌شده، وجود داشته باشد، مراتب بايد حداکثر تا پایان نشست رسمي معاملاتی مربوط کتباً به اطلاع مدیرعامل "بورس" برسد. در هر صورت، معاملة انجام‌شده، قطعى به شمار مي‌‌رود. ساعات تسويه و يا مدت‌زمان مربوط به انتقال سهام، براساس "دستورالعمل سپرده‌گذاري، تسويه و پاياپاي" انجام خواهد شد.

ماده 11 مکرر (1) [1] کلیۀ معاملات عمده‌ای که فروشنده برای انجام معامله با شرایط اعلام آمادگی نماید، صرفاً با موافقت مدیرعامل انجام می‌شود. بورس تسهیلات لازم را با رعایت موارد زیر توسط کارگزاران برای انتقال سهام فراهم می‌آورد:

1 - کارگزار فروشنده، مکلف است  شرایط فروشنده را منطبق با مقررات بورس و براساس دستورالعمل معاملات دریافت و به بورس اعلام نماید.

2 - کارگزار فروشنده، پس از مشخص شدن برندۀ رقابت، مکلف است سند تسویۀ خارج از پایاپای حصه غیرنقدی را كه پس از تأمين شرايط اعلامي معامله از سوي خريدار به امضاي طرفين معامله (خريدار و فروشنده) رسيده است به بورس تسلیم نماید. قطعیت معامله منوط به پرداخت حصۀ نقدی از سوی خریدار و ارائۀ سند تسویه خارج از پایاپای، مطابق مقررات می‌باشد. مهلت ارایۀ سند تسویۀ خارج از پایاپای و قطعیت معامله حداکثر 9 روز کاری بعد از مشخص شدن برندۀ رقابت می‌باشد.

درصورت عرضه سهام جهت انجام معامله عمده از سوی سازمان خصوصی سازی، افزایش مهلت تسویه حصه نقدی و ارایۀ سند تسویۀ خارج از پایاپای از 9 روز کاری به 30 روز کاری به درخواست آن سازمان و موافقت وزیرمحترم اموراقتصادی و دارایی به عنوان رئیس شورای عالی بورس و اوراق بهادار امکان پذیر می باشد.[2]

خاتمة مهلت، آخرين ساعت كاري روز نهم يا سي‌ام حسب مورد خواهد بود. ساعت كاري در ايام ماه مبارك رمضان از ساعت 8 صبح تا 3 بعدازظهر و ساير ايام از ساعت 8 صبح تا 4 بعدازظهر مي‌باشد[3].

3- خریدار مکلف است از طريق كارگزار خود حداکثر تا پایان مهلت‌های مقرر در بند (2) این ماده نسبت به تسویه حصۀ نقدی معامله از طریق اتاق پایاپای اقدام نماید.

4 - در صورتي كه حصة نقدي مطابق با شرايط اطلاعیۀ عرضه توسط كارگزار خريدار به حساب شركت سپرده‌گذاري مركزي در موعد مقرر واريز نشود معامله محقق نشده و سهام موضوع اطلاعیه عرضه در مالکیت فروشنده باقی خواهد ماند. در این صورت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی کلیۀ کارمزدهای متعلقه را از محل 3 درصد واریزی خریدار کسر و مابقی آن را به عنوان وجه‌الضمان ناشی از عدم انجام تعهدات خریدار به حساب کارگزار فروشنده جهت پرداخت آن به فروشنده واریز می‌نماید.

تبصره- وجوه مازاد بر 3 درصد واريزي از سوي خريدار به کارگزار وی مسترد خواهد شد.

5 - به محض درج اطلاعیۀ عرضۀ سهام توسط بورس، سهام موضوع معامله به كد مخصوص كه براي انجام معاملات عمده در نظر گرفته مي‌شود انتقال مي‌يابد و فروشنده و كارگزار فروشنده نمي‌توانند بدون موافقت بورس از عرضۀ سهام خودداری نمایند.

6 - در صورتی که خریدار مطابق مقررات، برندۀ رقابت بوده و شرایط قطعیت معامله مندرج در اطلاعیۀ عرضه را فراهم نماید، فروشنده مکلف به امضای سند تسویه خارج از پایاپای و ارائه آن به کارگزار خود می‌باشد. در غیراینصورت فروشنده مکلف است علاوه بر کارمزدهای معامله، به برندۀ رقابت که به موجب دستورالعمل اجرایی این مقررات نسبت به واریز وجه یا ارایۀ ضمانت‌نامه اقدام کرده است از قرار هر ماه 2 درصد خسارت، معادل مبلغ واریزی یا ارزش ضمانت‌نامۀ بانکی برای مدتی که وجه واریزی در حساب شرکت سپرده‌گذاری مرکزی متوقف بوده یا ضمانت‌نامۀ بانکی معتبر در اختیار آن شرکت بوده است پرداخت نماید. انتقال سهام از کد مخصوص به کد مالکیت فروشنده منوط به پرداخت خسارت مندرج در این بند خواهد بود.

7– فروشنده مجاز است حداکثر تا پنج درصد از حصۀ نقدی را در خارج از مهلت‌های مقرر در بند (2) این ماده دریافت نماید. در این صورت حصۀ مزبور نیز غیرنقدی تلقی خواهد شد و همزمان با ارایۀ سند تسویۀ خارج از پایاپای، آن بخش نیز خارج از پایاپای تسویه شده و معامله قطعی می‌گردد. در صورت عدم توافق خریدار و فروشنده به شرح فوق، حصۀ نقدی باید به ترتیب مندرج در بند (3) این ماده از طریق اتاق پایاپای تسویه شود.

8 – در صورت عدم امضای سند تسویۀ خارج از پایاپای از سوی خریدار یا فروشنده یا عدم ارایۀ آن به بورس معامله محقق نشده و به اختلاف طرفین براساس ترتیبات مقرر در مادۀ 36 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران رسیدگی خواهد شد. متخلف علاوه بر پرداخت خسارت طرف مقابل مکلف است کلیه کارمزدهای معامله را به ذینفع آن پرداخت نماید. مبنای محاسبۀ خسارت قابل پرداخت حسب مورد براساس مفاد بند (4) یا بند (6) این ماده خواهد بود.

9 – در صورتی که معامله به هر دلیل محقق نشود حصۀ نقدی واریزی از سوی خریدار (غیر از 3% از قیمت پایه جهت شرکت در رقابت) به کارگزار خریدار مسترد خواهد شد.

ماده 11 مکرر (2) کارگزار خریدار برای توزیع گستردۀ اوراق بهادار با موافقت مدیرعامل بورس می‌تواند از مهلت حداکثر 3 روز کاری برای تخصیص و ارایۀ فهرست نهایی خریداران استفاده نماید.

 

مادة 12. وجوه مربوط به معامله‏هاى اوراق مشاركت بايد حداكثر ظرف 24ساعت از تاريخ معامله، واريز شود. در صورتى‌كه وجوه اوراق مشاركت پس از 24ساعت پرداخت نشود، كارگزار فروشنده مي‌تواند درخواست ابطال معامله يا اخذ جريمة هر روزى كه وجه ديرتر پرداخته مي‌‌شود، اقدام نمايد. در هر صورت، كارگزار خريدار نمي‌‌تواند تقاضای ابطال معاملة انجام‌شده را نمايد و موظف به پرداخت خسارت به كارگزار فروشنده، است. جزييات پاياپاي و تسوية اوراق مشاركت براساس مفاد "دستورالعمل سپرده‌گذاري،‌ تسويه، و پاياپاي" خواهد بود.

مادة 13. نحوة تکمیل اسناد مربوط به معاملات و تحویل آن‌ها به "بورس" و نیز نحوة تسویة وجه طبق دو دستورالعمل "نحوة انجام معاملات" و "سپرده‌گذاری، تسویه و پایاپای" انجام می‌شود.

مادة 14. دستورهای خريد يا فروش اوراق مشاركت بانك مركزي و دولت بدون توجه به محدوديت‌هاي مقرر در آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي بورس در "بورس" قابل معامله خواهد بود.

مادة 15. انجام معاملات قهري، قانوني، اشخاص خارجي، گروهي، خوشه‌اي، مشروط، با اقربا، اعتباري، تجديد ساختار و ترجيحي طبق دستورالعمل‌هاي "نحوة انجام معاملات" و "سپرده‌گذاري، تسويه، و پاياپاي" انجام خواهد شد.

مادة 16. كارگزاران موظف‌اند از انجام معاملات چرخشي اجتناب كنند، و در صورتي‌كه سهواً اين‌ نوع معاملات را انجام داده، و بعداً به ماهيت معامله پي بردند، مراتب را بلافاصله به مدیرعامل "بورس"  اطلاع دهند. جزييات مربوطه در "دستورالعمل نحوة انجام‌ معاملات" خواهد آمد.

مادة 17. در مواقعى كه اعلام خرید کارگزاران یا قطعيت معامله مورد ترديد باشد، رأى مدیرعامل "بورس" یا نمایندة وی قطعى و لازم‌الاتباع می‌باشد.

مادة 18. معاملات عمده براساس "دستورالعمل معاملات عمده" انجام مي‌‌شود.

مادة 19. نحوه و چگونگی وثيقه‌گذاري اوراق بهادار بر طبق "دستورالعمل توثيق اوراق بهادار" انجام مي‌‌شود.

مادة 20. "بورس" موظف به رعايت قوانین پولی‌وبانکی، مصوبات بانك مركزي و شوراي پول‌واعتبار در مورد "معاملات اعتباري" و ابلاغ این مصوبات و مصوبات "شورا" ، "سازمان " و هيئت‌مديرة بورس به كارگزاران است.

مادة 21. پذيرش اشتباهات سهوی كارگزاران درمورد معاملات تاحدی مجاز است كه در دستورالعمل "توقف معاملات" تعيين شده است.

مادة 22. كارگزاران موظف‌اند ضمن رعایت سفارش مشتريان از فرم‌هایی برای پذیرش سفارش‌های خریدوفروش مشتریان استفاده كنند كه از طرف "بورس" طراحی شده است.

سفارشي كه به‌صورت غيرحضوری از طريق تلفن، فاكس، و يا به‌شكل الكترونيك به كارگزار داده مي‌‌شود، بايد به‌نحوي انجام شود كه در دستورالعمل "نحوة انجام معاملات" تصریح شده است.

مادة 23. نحوة ادامة معاملات ناتمام اوراق بهادار در نشست معاملاتي بعدی، بر طبق "دستورالعمل نحوة انجام معاملات" انجام مي‌‌شود.

مادة 24. بازكردن و بستن نمادهاي معاملاتي و صدور مجوز توقف نماد براساس "دستورالعمل توقف نمادها" انجام خواهد شد.

مادة 25. "بورس" موظف است اطلاعات لازم از جمله قيمت‌ آغازين و پاياني، شاخص و ميزان سهم شناور آزاد را براي تحليل بازار و انجام معاملات عادلانه و مبتني بر عرضه‌وتقاضا به نحو مقتضی در اختيار بازار قرار دهد.

مادة 26. نحوة انجام معاملات اوراق بهادار مختلف از جمله سهام، حق‌تقدم سهام، اوراق مشاركت، سبد سهام، و هر نوع اوراق بهاداري كه  در بورس پذیرش می شوند، براساس "دستورالعمل نحوة انجام معاملات" خواهد بود.

مادة 27. ميزان كارمزد دريافتى كارگزاران از هر طرف معامله به شرح زير محاسبه می‌گردد:

در معاملات سهام هر يك از طرفين معامله كارمزدى از قرار 4 در هزار مبلغ معامله به كارگزارى كه معامله را از طرف آنها انجام داده پرداخت خواهد کرد. در معاملات اوراق مشاركت هر يك از طرفين كارمزدى از قرار 0.75 در هزار مبلغ معامله به كارگزار مربوط پرداخت خواهد کرد.

تبصره: حداقل كارمزد معاملات 15.000 ریال است. حداکثر كارمزد كارگزاران در يك معامله 100ميليون‌ريال است. در معاملات اوراق مشارکت حداقل مبلغ کارمزد کارگزاران 000ر20 ریال و حداکثر آن 30 میلیون ریال است.[4]

مادة 28. به‌منظور انجام پروژه‏هاى گسترش بورس به ميزان 3/0 درصد از ارزش معاملة سهام كه 15/0 درصد آن را خریدار و 15/0 درصد آن را فروشنده پرداخت مي‌‌كند، توسط سازمان وصول و مستقيماً به حساب بانكى خاصى به نام سازمان كارگزاران بورس واريز مي‌‏شود. اين وجوه منحصراً با تصویب شوراى بورس به مصرف طرح‏ها و پروژه‏هاى توسعة بورس خواهد رسيد. هرگونه دخل‌وتصرف در موجودى حساب بانكى مذكور توسط سازمان، بدون تصويب شوراى بورس ممنوع مي‌باشد. درصد يادشده از معاملات اوراق مشاركت دريافت نخواهد شد. درمورد ساير ابزارهاي موردمعامله در بورس، درهر مورد موضوع در آيين‌نامة اوراق بهادار يادشده خواهد آمد.

تبصره: حداكثر كارمزد موضوع این ماده در هر معامله 500 ميليون‌ريال مي‌باشد كه از هريك از طرفين معامله دريافت مي‌شود.

مادة 29. كارگزاران مكلف‌اند دفاتر سفارش‌هاي دريافتي خود را مطابق دستورالعمل‌هاي مربوطه ثبت و از فرم‏هايى كه سازمان مقرر مي‌‌دارد استفاده كنند. مسؤوليت حفظ فرم‌هاي سفارش مکتوب و الکترونیک و اطمينان از صحت سفارش‌هاي انجام‌شده با كارگزاران است.

مادة 30. كارگزاران مكلف‌اند تمام وجوهى را كه از مشتريان خود براى انجام معامله دريافت مي‌دارند، در پايان هر روز در حساب جارى مخصوصى كه نزد يكى از بانك‌ها و تحت عنوان "حساب جارى معاملاتي كارگزارى" به نام خود باز مي‌كنند، منظور نمايند. در برگة مخصوصى كه سازمان براى منظورنمودن وجه تهيه مي‌‏كند، بايد ذكر شود كه وجوه مزبور بابت فروش يا خريد چه تعداد سهام يا اوراق مشاركت متعلق به فروشنده يا خريدار (با ذكر نام و مشخصات فروشنده يا خريدار) مي‌باشد. كارگزاران مجاز نيستند به هيچ‌وجه وجوه مشتري را براي مدتي خارج از زمان تعيين‌شده در دستورالعمل نزد خود نگاه دارند، و يا هرگز از محل وجوه آن‌ها، براي ساير مشتريان و يا كارگزاري خود، معامله‌اي انجام دهند. جزييات امر در آيين‌نامة "نحوة نگهداري وجوه مشتريان" خواهد آمد.

مادة 31. كارگزاران و نمايندگان آن‌ها كه در امور مربوط به خريدوفروش سهام فعاليت دارند مي‏توانند تا ميزان نصاب‌های مندرج در زیر براى خود و افراد تحت تکفل خود، سهام به قيمت تابلو خريدارى نمايند:

الف) اعضای حقیقی و نمایندگان اشخاص حقوقی عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل و کارکنان شرکت‌های کارگزاری جمعاً تا سقف 250 میلیون‌ریال (به قیمت خرید).

 ب) شرکت‌های کارگزاری تا سقف صددرصد سرمایة ثبت و پرداخت‌شده و یا هفتاد درصد ارزش ویژة حقوق صاحبان سهام شرکت کارگزاری هرکدام که کمتر باشد.

تبصره: كارگزاران عبارت‌اند از مديران عامل و اعضاي هيئت‌مديرة شركت‏هاى كارگزارى و نمايندگان كارگزاران عبارت‌اند از دارندگان گواهي‌هاي حرفه ای كه در بورس فعاليت مي‌كنند.

مادة 32. درمورد انتقال سهام به مديران و كاركنان واحدها، انتقال براساس مصوبة " انتقال سهام به كاركنان شركت‌هاي پذيرفته‌شده در بورس" انجام خواهد شد.

مادة 33. تسوية‌ معاملات در خارج از اتاق پاياپاي و سيستم تسوية بورس فقط محدود به مواردي است كه در "دستورالعمل سپرده‌گذاري، تسويه، و پاياپاي" مي‌‌آيد.

مادة 34. كارگزاران موظف‌اند مفاد اين آيين‏نامه را رعايت و اجرا نمايند. درصورت عدم رعایت آن مشمول مقررات پیش‌بینی شدة مربوطه خواهند شد.

مادة 35. دستورالعمل‌هاي اجرايي اين آيين‌نامه پس از تصويب هيئت‌مديرة "سازمان " و ابلاغ آن معتبر و لازم‌الاجراست.

توضیح :مواد27 و28 تا تصویب کارمزدهای جدید به قوت خود باقی خواهد بود.

الحاقی :

 (مصوبه 30/6/83 شورای بورس )

با انجام برخی از معاملات در خارج از وقت قانونی به شرح ذیل موافقت می نماید:

سهامی که به موجب قرادادهای منعقده مابین ارگانهای دولتی (مانند سازمان صنایع ملی ایران) و اشخاص حقوقی و حقیقی که بنابر رای حکم تعیین شده توسط ریاست جمهوری یا هیئت وزیران و تنفیذ ریاست جمهوری می‌باید انتقال یابد، به قیمت توافق شده انجام شود.

سهامی که به موجب مقررات قانونی به منظور تأدیه دیون دولت به سازمان تامین اجتماعی، سازمان بازنشستگی و غیره منتقل می‌شود، به قیمت تعیین شده یا قیمت تابلوی بورس انتقال یابد.

سهامی که به سرمایه‌گذاری مربوط است که به تصویب سازمان سرمایه‌گذاری خارجی رسیده است و از طریق آن مصوبه سهامداران خارجی اجازه یافته‌اند به قیمت تعیین شده در مصوبه آن سازمان سهام را خریداری نمایند.

 



 

[1] ماده 11 مکرر 1 و 2 مصوب 24/07/1389 شورای عالی بورس و اوراق بهادار است.

1 مصوبه 24/7/85 شورای عالی بورس

2 مصوبه 10/7/85 شورای عالی بورس

[4] کارمزد معاملات اوراق مشارکت مصوب 01/05/84 شورای بورس